Lage rugpijn: oorzaken, wat kun je zelf doen en wanneer naar de fysio?

Lage rugpijn is een van de meest voorkomende klachten waarmee mensen bij de fysiotherapeut komen. Bijna iedereen krijgt er wel eens mee te maken: van een steek bij het bukken tot een zeurende pijn die na een lange dag achter je bureau opspeelt. In deze blogpost lees je wat de meest voorkomende oorzaken van lage rugpijn zijn, wat je er zelf aan kunt doen, en wanneer het verstandig is om naar de fysiotherapeut te gaan.

Wat is lage rugpijn precies?

Lage rugpijn is pijn die zich bevindt in het onderste deel van de rug, tussen de onderkant van de ribben en de bilplooi. De pijn kan plotseling ontstaan, bijvoorbeeld na een verkeerde beweging, maar kan ook geleidelijk opbouwen door een langere periode van overbelasting of een verkeerde houding. Bij de meeste mensen is lage rugpijn onschuldig en verdwijnt het vanzelf binnen enkele weken.

Waarom rugpijn anders aanvoelt dan andere blessures

Een rugblessure roept vaak meer onrust op dan bijvoorbeeld een verzwikte enkel of een tenniselleboog. Dat is heel begrijpelijk: de rug beschermt je ruggenmerg en je voelt je hele lichaam eromheen bewegen, waardoor pijn hier al snel spannend of bedreigend aanvoelt. Toch is die extra lading meestal niet terecht. Net als bij de meeste sportblessures die je elders op deze blog tegenkomt, gaat het bij lage rugpijn in de overgrote meerderheid van de gevallen om spier- en gewrichtsgerelateerde overbelasting, en niet om schade aan de wervelkolom zelf. Slechts bij een klein percentage van de mensen met lage rugpijn is er een aanwijsbare afwijking te vinden. Met andere woorden: rugpijn voelt zwaarder dan het vaak daadwerkelijk is, en dat besef alleen al helpt om er ontspannen mee om te gaan.

Oorzaken en risicofactoren van lage rugpijn

Er zijn veel verschillende oorzaken voor lage rugpijn. Bij de meeste mensen gaat het om zogenoemde aspecifieke rugpijn: pijn waarbij geen duidelijke onderliggende aandoening is aan te wijzen. Veelvoorkomende factoren die hieraan bijdragen zijn:

- Langdurig zitten, bijvoorbeeld achter een bureau of tijdens het studeren
- Een verkeerde til- of buktechniek
- Weinig beweging en zwakke rug- en buikspieren
- Stress en spanning, die zich vaak vertalen in verhoogde spierspanning in de rug
- Een piekbelasting, zoals een plotselinge zware inspanning waar je lijf niet aan gewend is
- Slaaphouding of een matras die niet goed aansluit bij jouw lichaam

Bij een klein deel van de mensen met lage rugpijn ligt er een specifiekere oorzaak aan ten grondslag, zoals een hernia, een facetirritatie of instabiliteit van de wervelkolom. Ook dan is fysiotherapie vaak een belangrijk onderdeel van het herstel.

Symptomen van lage rugpijn

De klachten bij lage rugpijn kunnen sterk verschillen per persoon. Veelvoorkomende symptomen zijn:

- Een zeurende of stekende pijn in de onderrug
- Stijfheid, vooral 's ochtends na het opstaan
- Pijn die verergert bij bukken, tillen of lang stilzitten
- Uitstralende pijn naar de bil of het been (dit kan wijzen op prikkeling van een zenuw)
- Verminderde bewegingsvrijheid in de rug

Lage rugpijn: wat kun je zelf doen?

In tegenstelling tot wat vroeger vaak werd gedacht, is rust meestal niet de beste oplossing bij lage rugpijn. Bewegen, binnen de grenzen van de pijn, helpt juist om sneller te herstellen. Een paar tips:

- Blijf in beweging. Ga wandelen, fietsen of doe rustige oefeningen. Volledige rust vertraagt het herstel vaak juist.
- Wissel houdingen af. Zit of sta niet te lang in dezelfde positie.
- Let op je til- en buktechniek. Buig door je knieën in plaats van door je rug bij het optillen van iets zwaars.
- Zorg voor een goede werkplek. Een verkeerd ingestelde bureaustoel of monitor kan bijdragen aan klachten.
- Bouw rustig op. Als je weer wilt gaan sporten na een periode van rugpijn, doe dit dan geleidelijk.

Wanneer naar de fysiotherapeut met rugpijn?

Bij de meeste mensen verdwijnt lage rugpijn vanzelf binnen enkele weken. Toch is het verstandig om een afspraak te maken met de fysiotherapeut als:

- De klachten langer dan twee tot drie weken aanhouden
- De pijn uitstraalt naar je bil of been, of gepaard gaat met een tintelend of doof gevoel
- Je merkt dat je steeds voorzichtiger wordt met bewegen uit angst voor pijn
- De klachten terugkeren of steeds erger worden
- Je naast de rugpijn ook koorts hebt, onverklaarbaar gewicht verliest, of moeite hebt met plassen (in dat geval is het belangrijk om snel medisch advies in te winnen)

Meer weten over de achtergrond en richtlijnen rond lage rugpijn? Op de pagina Lage rugpijn van het Kennisplatform Fysiotherapie (KNGF), vind je betrouwbare, wetenschappelijk onderbouwde achtergrondinformatie.

Hoe helpt fysiotherapie bij lage rugpijn?

Bij USC Fysiotherapie in Amsterdam Oost kijken we niet alleen naar de plek waar je pijn ervaart, maar naar het geheel: je houding, je bewegingspatroon, je leefstijl en eventuele belastende factoren zoals langdurig zitten of een piekbelasting bij het sporten. Op basis daarvan stellen we samen met jou een behandelplan op, gericht op het verminderen van pijn, het herstellen van beweeglijkheid en het opbouwen van kracht en stabiliteit in de rug- en buikspieren. Daarbij maken we gebruik van onze ruime fitnessruimtes en oefenzalen op locatie, zodat je ook actief aan kracht en conditie kunt werken als onderdeel van je herstel. Zo werk je niet alleen aan herstel, maar ook aan het voorkomen van nieuwe klachten in de toekomst.

Heb je al langere tijd last van je onderrug, of merk je dat de pijn steeds terugkeert? Wacht niet te lang en maak een afspraak. Met vestigingen op Science Park, Amstelcampus en Roeterseiland in Amsterdam Oost zijn we goed bereikbaar. Samen kijken we naar de oorzaak van jouw klachten en werken we aan een duurzame oplossing.

‍