Hardlopen na een blessure

Hardlopen na een blessure
Een blessure betekent niet automatisch dat je moet stilzitten. Wel betekent het dat je anders moet opbouwen dan iemand die geen blessure heeft. Een standaard hardloopschema of het advies van je sporthorloge houdt geen rekening met weefsel dat nog moet herstellen, en dat is bij een blessure juist waar het om draait. Sportfysiotherapeut Joep Kamphuis van USC Fysiotherapie legt uit hoe je wél veilig terugkomt: stap voor stap, op basis van criteria in plaats van weken.
Waarom een standaard hardloopschema niet werkt na een blessure
Joep loopt zelf zo'n 50 kilometer per week en laat zijn sporthorloge dagelijks bepalen welke trainingsprikkel past. Voor hem werkt dat prima, want hij heeft geen blessure. Bij een blessure werkt het juist tegen je.
"De meeste hardloopschema's en algoritmes in sporthorloges gaan uit van de inspanningsfysiologie van mensen zonder blessure. Als je een blessure hebt en dan een standaardschema volgt, dan bijt dat elkaar."— Joep Kamphuis, USC Fysiotherapie
De grootste fout is dat de opbouw wordt bepaald door de hersteltijd van je conditie, terwijl bij een blessure de hersteltijd van je pezen, spieren, bindweefsel of gewricht bepalend is. Die weefsels herstellen langzamer en hebben vaak een lichtere trainingsprikkel nodig. Een veelgemaakte fout: een week rust nemen en daarna "even testen wat er nog kan". Dat leidt bijna altijd tot teleurstelling en een langere hersteltijd.
Criteria in plaats van weken: zo werkt gefaseerd opbouwen
Iedereen wil horen: "als je dit doet, loop je over zes weken weer zo ver". Maar bij een blessure werkt dat niet. Daarom werken we bij USC met een gefaseerd hardloopschema dat niet tijdgebonden is. Je gaat pas door naar de volgende training als je tijdens én na de vorige training weinig of geen pijn hebt gevoeld. Is dat niet zo, dan herhaal je de training. Zo bepaal jij zelf het tempo en houd je de regie over je herstel.
Het schema bestaat uit drie fasen:
- Fase 1 – wennen aan de impact. Korte stukjes hardlopen, afgewisseld met wandelen, op zachte ondergrond. Je telt je stappen in plaats van minuten.
- Fase 2 – intervallen opbouwen. De loopstukken worden steeds langer en de wandelpauzes korter, tot je een flink aantal minuten aaneen kunt hardlopen.
- Fase 3 – aaneengesloten hardlopen. Je bouwt toe naar een uur hardlopen op verharde ondergrond, met steeds minder wandelpauzes.
"Op tijd aan de rem trekken dus."— Joep Kamphuis
Een voorbeeld: fase 1
Zo ziet het begin van fase 1 eruit. Je loopt op een zachte ondergrond (gras, bosgrond of loopband), begint elke training met 5 minuten wandelen en telt de stappen van één been, bijvoorbeeld alleen je rechterbeen.
- Training 1: 10 keer 40 stappen hardlopen, met 30 stappen wandelen tussendoor
- Training 2: 10 keer 50 stappen hardlopen, met 30 stappen wandelen tussendoor
- Training 3: 10 keer 60 stappen hardlopen, met 30 stappen wandelen tussendoor
- Training 4: 10 keer 70 stappen hardlopen, met 30 stappen wandelen tussendoor
- Training 5: 10 keer 80 stappen hardlopen, met 30 stappen wandelen tussendoor
Dit is bewust slechts een voorbeeld. Welke oefeningen, welke ondergrond en welk tempo bij jou passen, hangt af van je blessure. Daarom krijg je het volledige schema bij USC als maatwerk, samen met een aangepast oefenprogramma.
De basisregels: pijn en rustdagen
Na elke training noteer je hoe het ging. Wij vragen je drie dingen te beoordelen, op een schaal van 0 tot 10 waarbij 0 perfect is en 10 het slechtst:
- Hoeveel pijn had je tijdens het hardlopen?
- Hoeveel pijn had je daarna, en hoe lang hield die aan?
- Zijn er bijzonderheden, zoals een stijf gevoel de volgende ochtend?
Merk je weinig of geen pijn, dan ga je door naar de volgende training. Merk je meer pijn, dan herhaal je de training. Wat voor jou een acceptabele score is, bespreek je met je fysiotherapeut. Daarnaast geldt:
- Op zachte ondergrond (gras, bosgrond, loopband) neem je minimaal 1 en maximaal 3 rustdagen tussen trainingen.
- Op harde ondergrond (asfalt, klinkers, beton) neem je minimaal 2 en maximaal 3 rustdagen.
Net begonnen met hardlopen? Zo bouw je rustig op
Dezelfde gedachte geldt voor beginners: je lichaam moet wennen aan de herhaalde schokbelasting. Veel starters beginnen te enthousiast en lopen daardoor na een paar weken zelf tegen een blessure aan. Joeps tip voor iedereen die begint:
"Luister naar je lichaam. Loop rustig en doe veel intervaltraining met wandelen tussendoor. Vermijd in het begin de repeterende schokbelasting en zorg dat je de goede hardloopschoenen hebt."— Joep Kamphuis
Een voorbeeld van een rustige opbouw voor een beginner zonder klachten, drie keer per week met minimaal één rustdag ertussen. Begin elke training met 5 minuten wandelen:
- Week 1: 8 keer 1 minuut hardlopen, 2 minuten wandelen
- Week 2: 6 keer 2 minuten hardlopen, 2 minuten wandelen
- Week 3: 5 keer 3 minuten hardlopen, 2 minuten wandelen
- Week 4: 4 keer 5 minuten hardlopen, 2 minuten wandelen
- Week 5: 3 keer 8 minuten hardlopen, 2 minuten wandelen
- Week 6: 2 keer 12 minuten hardlopen, 2 minuten wandelen
- Daarna: bouw toe naar 25 tot 30 minuten aaneen hardlopen
Voelt een week te zwaar of krijg je pijn, herhaal die week dan gerust. Een beginnersschema is geen wedstrijd. Houd het tempo zo rustig dat je nog kunt praten, en laat de rustdagen echt rustdagen zijn.
Krachttraining: bescherming tegen overbelasting
Hardlopen alleen is vaak niet genoeg om je lichaam op de belasting voor te bereiden. Bij elke pas vangen je spieren en pezen een veelvoud van je lichaamsgewicht op. Zijn die niet sterk genoeg, dan neemt het risico op overbelasting toe. Onderzoek laat zien dat krachttraining het risico op overbelastingsblessures duidelijk kan verkleinen. Het is dus niet alleen een onderdeel van je herstel, maar ook een van de beste manieren om een nieuwe blessure te voorkomen.
Niet iedereen heeft dezelfde zwakke plek. De een mist kracht in de kuiten, de ander in de bil- of heupspieren, en bij een derde ligt het aan de stabiliteit van de romp. Algemene krachtoefeningen van internet slaan daardoor vaak de plank mis. Daarom kijken we bij USC op basis van tests waar jij kracht mist, en stellen we daar een oefenprogramma voor samen. Je krijgt dus oefeningen die passen bij jouw lichaam, jouw blessure en jouw doel, en die je naast je hardloopopbouw doet. Zo bouw je niet alleen je loopvolume op, maar ook de kracht om dat vol te houden.
Wanneer naar de fysiotherapeut?
Maak een afspraak als:
- je pijn tijdens of na het hardlopen niet afneemt, of juist toeneemt
- je klachten steeds terugkomen zodra je de training uitbreidt
- je na een blessure niet weet hoe je veilig weer moet opbouwen
- je twijfelt of je looptechniek bijdraagt aan je klachten
Lees ook onze artikelen over de lopersknie en patellofemorale pijn, twee veelvoorkomende blessures bij hardlopers.
Hulp bij je hardloopopbouw bij USC
Bij USC Fysiotherapie werken alle collega's met deze gefaseerde schema's. Je krijgt je persoonlijke schema en een aangepast oefenprogramma, inclusief krachtoefeningen op maat, via onze oefen-app, en we kunnen ook op afstand kort advies blijven geven. Zo houd je de controle over je herstel en blijf je met plezier hardlopen.
Bekijk onze pagina over sportfysiotherapie of maak direct een afspraak.
Geschreven door Joep Kamphuis, Fysiotherapeut bij USC Fysiotherapie








